آموزش و تعلیم کودکان استثنایی PDF چاپ نامه الکترونیک
نوشته شده توسط Administrator   
جمعه ۱۳ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۶:۴۷

منظور از آموزش استثنايي تعليم و تربيت کودکان 4 تا 18 ساله اي است که به دليل شرايط خاص جسمي، روحي، رواني، اجتماعي و بهداشتي شان نمي توانند از نظام آموزشي عادي بهره برند. يکي از اصول اساسي آموزش استثنايي اين است که افرادي که نياز به آموزش استثنايي دارند تا حد امکان از محيط اجتماعي و طبيعي شان جدا نگردند.

مدارس استثنايي:


اين مدارس، با هدف آموزش معلولان جسمي و روحي و نيز افراد داراي استعداد بالا براي قادر ساختن آنها در تبديل شدن به اعضاي مفيد جامعه و دست يافتن به يک شغل، تأسيس شده اند.

تعاريف:


کودک استثنايي اول يک کودک است (انسان است با همه خصوصيات و صفات يک انسان) و بعد کودکي است با خصوصيات و تفاوت هاي استثنايي نسبت به ساير کودکان. و همين ويژگي ها و خصوصيات است که معلمان و اولياء بايد خودشان را با آن سازگار کنند. کودک استثنايي يعني کودکي که نياز به مراقبت و توجه خاص دارد، کودکي است که در يکي از دو انتهاي طيف توانايي هاي ذهني قرار مي گيرد.
در واقع بين تمام خصوصيات رواني و جسماني و تمام استعدادهاي مختلف هر فرد تفاوت هاي مشهودي موجود است، پس مي توان گفت که هر فرد نسبت به افراد ديگر استثنايي است و کلمه استثنايي بطور اعم و به معناي دقيق علمي خود نمي تواند فقط به گروه هاي خاصي از افراد جامعه اطلاق شود.
بنابراين آنچه که ما اصطلاحاً " کودک استثنايي" مي گوئيم بدين معناست که کودک از نظر هوشي و جسمي و رواني و اجتماعي بميزان قابل توجهي نسبت به ديگر همسالان خود متفاوت مي باشد و نمي تواند بنحو مطلوب حداکثر استفاده از برنامه هاي آموزش و پرورش عادي ببرد.
در اينگونه کودکان واکنش ها، ويژگي هاي خاص دارد بدليل اينکه کودک رشد فکري کامل ندارد و بدليل اينکه نمي تواند بر رفتارهاي خود کنترل داشته باشد و يا اگر عمل خلافي از او سر زد احساس گناه و تقصير کند، چون از نظر شخصيتي نارس و نا بالغ است، ناگزير نيازمند به توجه خاص و آموزش و خدمات فوق العاده اي است.

طبقه بندي کودکان و نوجوانان استثنايي:


1- کودکان و نوجواناني که به علت اختلافات هوشي و فعاليت هاي ذهني از کودکان عادي متمايزند. در اين دسته کودکان و نوجوانان عقب مانده ذهني و افراد تيز هوش قرار دارند.
2- کودکان و نوجواناني که به علت اختلالات و ضايعات مغزي يا اختلالات عملي مبتلا به اختلالات رفتاري هستند. در اين دسته کودکان و نوجوانان ناسازگار يا دشوار قرار دارند.
3- کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلالات و نقايص حسي و حرکتي و اختلالات عملي رشد، در اين دسنه نابينايان و همچنين مبتلايان به اختلالات تکلمي و ناتواني هاي حرکتي قرار دارند.


کودکان استثنايي، اعم از نابينا، ناشنوا، کم توان ذهني و جسمي – حرکتي مي توانند با آموزش درست به مهارتهاي فردي و اجتماعي دست يابند.
آموزش مهارتهاي فردي و اجتماعي متناسب با توان آن ها، به سازگاري شان با محيط و جامعه کمک مي کند.
آموزش غير مستقيم، مانند بازي، نمايش، آواز خواندن جمعي و بازيهاي سنتي در گروه، رشد اجتماعي و فکري او را بالا مي برد و حس بودن و اميد را در او زنده مي کند. آموزش يک حرفه يا يک مهارت ساده در هر زمينه اي که کودک يا نوجوان استثنايي به آن علاقه نشان بدهد، برايش ضروري و حياتي است . به شرط آن که علاقه مندي هاي او را کشف کنيم .
با کمک گرفتن از ادبيات، اعم از شعر از قصه و با بهره گيري از کتاب خواني و قصه گويي مي توان درک و تمرکز اين کودکان و نوجوانان را بالا برد و آن ها را شاداب و با نشاط بار آورد. پدران و مادران اين گروه از کودکان مي توانند توانمنديهاي فرزندشان را در قالب قصه هاي کودکانه به زباني ساده بيان کنند.
با ياري گرفتن از موسيقي به ويژه موسيقي درماني، مي توان کودک و نوجوان استثنايي را از انزوا رهانيد و به او اعتماد به نفس بخشيد. زيرا هنر وسيله اي موثر براي پاسخ دادن به نيازهاي رواني اين کروه از کودکان است.
ورزش نيز به هر شکلي که با توانمندي جسمي کودک استثنايي تناسب داشته باشد، برايش يک ضرورت است.
هرگز آموختن را براي خود و فرزندانمان از ياد نبريم. آموختني که لذت و شادي در بر داشته باشد، نه شکنجه و عذاب.
تاريخچه
اولين گام در آموزش وپرورش كودكان استثنايي‌ بيش از هشتاد سال قبل درايران آغا ز گرديد. نخستين فعاليت ها در بخش آموزش وپرورش نابينايان ازسال 1299 هجري شمسي توسط شخصي به نام ارنست كريستوفل اهل كشور آلمان در شهر تبريز با جذب 5 دانش آموز آغازگرديد. مرحوم جبار باغچه بان با تأسيس باغچه اطفال در شهر تبريز درسال 1303 گام نخست را در جهت تعليم و تربيت ناشنوايان برداشت و همچنين آموزش و پرورش كودكان عقب مانده ذهني به شكل آموزشگاهي از سال 1329 در تهران به صورت داوطلبانه و در بخش غير دولتي شروع شد .
از سال 1347 با تشكيل دفتري به نام « دفتر آموزش كودكان ودانش آموزان استثنايي» در وزارت آموزش وپرورش قعاليت اين بخش از آموزش وپرورش در قالب مدارس استثنايي و كلاس هاي خاص شكل دولتي و رسمي به خود گرفت.
بعداز انقلاب اسلامي كليه مدارس ناشنوايان استان تهران تحت عنوان مدارس « باغچه بان» زير پوشش اداري و آموزشي مجتمع آموزشي ناشنوايان باغچه بان قرار گرفت. همچنين مجتمع نابينايان شهيد محبي با بودجه مستقل، اداره مدارس نابينايان شهر تهران را به عهده گرفت. اين دومجتمع (ناشنوايان و نابينايان) تا تأسيس سازمان آموزش وپرورش استثنايي به فعاليت ادامه مي دادند.
سپس با تصويب قانوني در مجلس شوراي اسلامي « سازمان آموزش وپرورش استثنايي » وابسته به وزارت آموزش وپرورش، در سال 1371 تأسيس و با ابعادي وسيعتر و اهداف وظايف بيشتر از سابق ، گروه هاي بيشتري از كودكان و دانش آموزان استثنايي را تحت پوشش قرار دهد، تا با ابعادي وسيع تر و اهداف و وظايف بيشتر از سابق، گروه هاي بيشتري از کودکان و دانش آموزان استثنايي را تحت پوشش قرار دهد. اين سازمان خدمات آموزشي و توانبخشي به كودكان و دانش آموزان استثنايي را در هفت گروه به شرح ذيل ارائه مي دهد :
۱- كودكان و دانش آموزان نابينا و کم بينا
۲-كودكان و دانش آموزان ناشنوا و نيمه شنوا
۳-دانش آموزان كم توان ذهني
4- كودكان و دانش آموزان داراي ناتواني هاي يادگيري
5- كودكان و دانش آموزان داراي معلوليت جسمي وحركتي
6- دانش آموزان داراي اختلالات رفتاري
7- دانش آموزان چند معلوليتي
- آموزش و پرورش استثنايي در استان خراسان رضوي
مديريت آموزش و پرورش استثنايي استان خراسان رضوي به عنوان يکي از مديريت های زير مجموعه سازمان آموزش و پرورش خراسان است که
در استان خراسان رضوي بالغ بر 8500 دانش آموز استثنايي در گروه هاي ناشنوا، نابينا، نيمه بينا، کم توان ذهني، اختلالات جسمي- حرکتي، اختلالات يادگيري، اختلالات رفتاري و چند معلوليتي مشغول به تحصيل و فراگيري بوده که از اين تعداد 53% پسر و 47% دختر مي باشند.




تعاريف
تعريف دانش آموز استثنايي:
به فردی دانش آموز استثنايي اطلاق مي شود که از نظر ذهني، جسمي، عاطفي و يا اجتماعي، تفاوت قابل ملاحظه اي با افراد همسن خود داشته و اين تفاوت به حدي است که برخورداري آنان از آموزش و پرورش، مستلزم تغييراتی در برنامه ها، محتوا، روش ها، مواد و فضای آموزشي عادی و ارائه خدمات آموزشي و توانبخشي ويژه به آنان باشد.
گروه های آموزشي استثنايي به 7 گروه تقسيم مي شوند که عبارتند از:
دانش آموزان نا شنوا، نيمه شنوا
دانش آموزان نابينا، نيمه بينا
دانش آموزان کم توان ذهني
دانش آموزان با اختلالات رفتاري
دانش آموزان معلول جسمي حرکتي
دانش آموزان با ناتوانايي های يادگيري خاص
دانش آموزان چند معلوليتي
دانش آموزان استثنايي استان خراسان رضوي در 91 مرکز آموزشي و 969 کلاس درس مشغول به تحصيل مي باشند

آمار دانش آموزان با توجه به گروه هاي آموزشي و به تفکيک مقاطع تحصيلي در سال 86-85

گروه آموزشي

مقاطع تحصيلي

جنسيت

جمع کل

پيش دبستاني و آمادگي

ابتدايي

راهنمايي

متوسطه

پسر

دختر

کم توان ذهني

966

3299

1061

-

3197

2129

5326

ناشنوايان

297

649

373

290

810

799

1609

نابينايان

70

178

112

125

257

228

485

جسمي حرکتي

205

293

230

70

450

348

798

چند معلوليتي

101

362

101

-

317

247

564

اختلالات رفتاري

17

8

-

-

19

6

25

جمع کل

1656

4789

1877

485

5050

3757

8807

مدارس استثنايي:
اين مدارس، با هدف آموزش معلولان جسمي و روحي و نيز افراد داراي استعداد بالا براي قادر ساختن آنها در تبديل شدن به اعضاي مفيد جامعه و دست يافتن به يک شغل، تأسيس شده اند.

آخرین به روز رسانی در جمعه ۱۳ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۶:۴۸
 
جوملا نرم افزار آزاد تحت مجوز GNU/GPL نسخه 2.0
جوملا فارسی توسعه و پشتیبانی توسط گروه نرم افزاری جوملا
حامی پروژه ملی جوملا فارسی شرکت نوید ایرانیان